التَّفْسِيرُ المُيَسَّرُ: Arabic: تفسير المیسر; [King Fahad Quran Complex]
عربى - التفسير الميسر : أقسم الله بالشمس ونهارها وإشراقها ضحى، وبالقمر إذا تبعها في الطلوع والأفول، وبالنهار إذا جلَّى الظلمة وكشفها، وبالليل عندما يغطي الأرض فيكون ما عليها مظلمًا، وبالسماء وبنائها المحكم، وبالأرض وبَسْطها، وبكل نفس وإكمال الله خلقها لأداء مهمتها، فبيَّن لها طريق الشر وطريق الخير، قد فاز مَن طهَّرها ونمَّاها بالخير، وقد خسر مَن أخفى نفسه في المعاصي.
الْقُرْآنُ تَدَبُّرٌ وَعَمَلٌ
الْمُخْتَصَرُ فِي تَفْسِيرِ الْقُرْآنِ الْكَرِيمِ
السعدى : وَالشَّمْسِ وَضُحَاهَا
أقسم تعالى بهذه الآيات العظيمة، على النفس المفلحة، وغيرها من النفوس الفاجرة، فقال:
{ وَالشَّمْسِ وَضُحَاهَا } أي: نورها، ونفعها الصادر منها.
الوسيط لطنطاوي : وَالشَّمْسِ وَضُحَاهَا
تفسير سورة الشمس
مقدمة وتمهيد
1- هذه السورة الكريمة سماها معظم المفسرين، سورة «الشمس» ، وعنونها الإمام ابن كثير بقوله: تفسير سورة «والشمس وضحاها» .
وهي من السور المكية الخالصة، وعدد آياتها: خمس عشرة آية في معظم المصاحف، وفي المصحف المكي ست عشرة آية، وكان نزولها بعد سورة «القدر» وقبل سورة «البروج» .
2- ومن مقاصدها: تهديد المشركين بأنهم سيصيبهم ما أصاب المكذبين من قبلهم، إذا ما استمروا في كفرهم، وبيان مظاهر قدرته- تعالى- في خلقه، وبيان حسن عاقبة من يزكى نفسه، وسوء عاقبة من يتبع هواها.
افتتح - سبحانه - هذه السورة الكريمة ، بالقسم بكائنات عظيمة النفع ، جليلة القدر ، لها آثارها فى حياة الناس والحيوان والنبات ، ولها دلالتها الواضحة على وحدانيته - تعالى - وكمال قدرته ، وبديع صنعه .
فقال - سبحانه - : ( والشمس وَضُحَاهَا ) والضحى الوقت الذى ترتفع فيه الشمس بعد إشراقها ، فتكون أكمل ما تكون ضياء وشعاعا .
فالمراد بضحاها : ضؤوها - كما يرى مجاهد - ، أو النهار كله - كما اختار قتادة وغيره - ، أو حرها - كما قال مقاتل - .
وهذه الأقوال لا تنافر بينها ، لأن لفظ الضحى فى الأصل ، يطلق على الوقت الذى تنبسط فيه الشمس ، ويمتد النهار ، تقولك ضَحِى فلان يَضْحَى - كرضى يرضى - ، إذا برز للشمس ، وتعرض لحرها ، ومنه قوله - تعالى - : ( إِنَّ لَكَ أَلاَّ تَجُوعَ فِيهَا وَلاَ تعرى . وَأَنَّكَ لاَ تَظْمَأُ فِيهَا وَلاَ تضحى ).
البغوى : وَالشَّمْسِ وَضُحَاهَا
مكية
( والشمس وضحاها ) قال مجاهد والكلبي : ضوءها ، والضحى : حين تطلع الشمس ، فيصفو ضوءها ، قال قتادة : هو النهار كله . وقال مقاتل : حرها ، كقوله في طه " ولا تضحى " ، يعني لا يؤذيك الحر .
ابن كثير : وَالشَّمْسِ وَضُحَاهَا
تفسير سورة والشمس وضحاها وهي مكية .
تقدم حديث جابر الذي في الصحيحين : أن رسول الله - صلى الله عليه وسلم - قال لمعاذ : " هلا صليت ب ( سبح اسم ربك الأعلى )( والشمس وضحاها )( والليل إذا يغشى ) ؟
قال مجاهد : ( والشمس وضحاها ) أي : وضوئها . وقال قتادة : ( وضحاها ) النهار كله .
قال ابن جرير : والصواب أن يقال : أقسم الله بالشمس ونهارها ; لأن ضوء الشمس الظاهر هو النهار .
القرطبى : وَالشَّمْسِ وَضُحَاهَا
سورة الشمس
مكية باتفاق ، وهي خمس عشرة آية
بسم الله الرحمن الرحيم
والشمس وضحاها
قال مجاهد : وضحاها أي ضوءها وإشراقها . وهو قسم ثان . وأضاف الضحى إلى الشمس ; لأنه إنما يكون بارتفاع الشمس . وقال قتادة : بهاؤها . السدي : حرها . وروى الضحاك عن ابن عباس : وضحاها قال : جعل فيها الضوء وجعلها حارة . وقال اليزيدي : هو انبساطها . وقيل : ما ظهر بها من كل مخلوق فيكون القسم بها وبمخلوقات الأرض كلها . حكاه الماوردي والضحا : مؤنثة . يقال : ارتفعت الضحا ، وهي فوق الضحو . وقد تذكر . فمن أنث ذهب إلى أنها جمع ضحوة . ومن ذكر ذهب إلى أنه اسم على فعل ، نحو صرد ونغر . وهو ظرف غير متمكن مثل سحر . تقول : لقيته ضحا وضحا إذا أردت به ضحا يومك لم تنونه . وقال الفراء : الضحا هو النهار كقول قتادة . والمعروف عند العرب أن الضحا : النهار كله ، فذلك لدوام نور الشمس ، ومن قال : إنه نور الشمس أو حرها ، فنور الشمس لا يكون إلا مع حر الشمس . وقد استدل من قال : إن الضحى حر الشمس بقوله تعالى : ولا تضحى أي لا يؤذيك الحر . وقال المبرد : أصل الضحا من الضح ، وهو نور الشمس ، والألف مقلوبة من الحاء الثانية . تقول : " ضحوة وضحوات ، وضحوات وضحا ، فالواو من ( ضحوة ) مقلوبة عن الحاء الثانية ، والألف في ( ضحا ) مقلوبة عن الواو . وقال أبو الهيثم : الضح : نقيض الظل ، وهو نور الشمس على وجه الأرض ، وأصله الضحا فاستثقلوا الياء مع سكون الحاء ، فقلبوها ألفا .
الطبرى : وَالشَّمْسِ وَضُحَاهَا
القول في تأويل قوله تعالى جل ثناؤه وتقدست أسماؤه: وَالشَّمْسِ وَضُحَاهَا (1)
قوله: ( وَالشَّمْسِ وَضُحَاهَا ) قسم أقسم ربنا تعالى ذكره بالشمس وضحاها؛ ومعنى الكلام: أقسم بالشمس، وبضحى الشمس.
واختلف أهل التأويل في معنى قوله: ( وَضُحَاهَا ) فقال بعضهم: معنى ذلك: والشمس والنهار، وكان يقول: الضحى: هو النهار كله.
* ذكر من قال ذلك:
حدثنا بشر، قال: ثنا يزيد، قال: ثنا سعيد، عن قتادة ( وَالشَّمْسِ وَضُحَاهَا ) قال: هذا النهار.
وقال آخرون: معنى ذلك: وضوئها.
* ذكر من قال ذلك:
حدثني محمد بن عمرو، قال: ثنا أبو عاصم، قال: ثنا عيسى؛ وحدثني الحارث، قال: ثنا الحسن، قال: ثنا ورقاء، جميعا عن ابن أبي نجيح، عن مجاهد، في قول الله: ( وَالشَّمْسِ وَضُحَاهَا ) قال: ضوئها.
والصواب من القول في ذلك أن يقال: أقسم جلّ ثناؤه بالشمس ونهارها؛ لأن ضوء الشمس الظاهرة هو النهار.
ابن عاشور : وَالشَّمْسِ وَضُحَاهَا
وَالشَّمْسِ وَضُحَاهَا (1) القسم لتأكيد الخبر ، والمقصود بالتأكيد هو ما في سَوق الخبر من التعريض بالتهديد والوعيد بالاستئصال .
والواوات الواقعة بعد الفواصل واوات قَسَم .
وكل من الشمس ، والقمر والسماء والأرض ، ونفس الإِنسان ، من أعظم مخلوقات الله ذاتاً ومعنىً الدالة على بديع حكمته وقويّ قدرته .
وكذلك كل من الضحى ، وتُلو القمر الشمس والنهار ، والليل من أدق النظام الذي جعله الله تعالى .
والضحى : وقتُ ارتفاع الشمس عن أفق مشرقها ، وظهور شعاعها ، وهو الوقت الذي ترتفع فيه الشمس متجاوزة مشرقها بمقدار ما يخيل للناظر أنه طول رُمح .
ومهد لذلك بالتنبيه على أن تزكية النفس سبب الفلاح ، وأن التقصير في إصلاحها سبب الفجور والخسران .
والتلُوَّ : التبع وأريد به خَلف ضوئه في الليل ضوءَ الشمس ، أي إذا ظهر بعد مغيبها فكأنه يتبعها في مكانها ، وهذا تلو مجازي . والقمر يتبع الشمس في أحوال كثيرة منها استهلاله ، فالهلال يظهر للناظرين عقب غروب الشمس ثم يبقى كذلك ثلاث ليال ، وهو أيضاً يَتلو الشمس حين يقارب الابتدارَ وحين يصير بدراً فإذا صار بدراً صار تُلوّه الشمسَ حقيقة لأنه يظهر عندما تغرب الشمس ، وقريباً من غروبها قبله أو بعده ، وهو أيضاً يضيء في أكثر ليالي الشهر جعله الله عوضاً عن الشمس في عدة ليال في الإِنارة ، ولذلك قُيّد القسم بحين تلوه لأن تلوه للشمس حينئذ تظهر منه مظاهر التلوّ للناظرين ، فهذا الزمان مثل زمان الضحى في القسم به ، فكان بمنزلة قَسَم بوقت تُلوه الشمس
إعراب القرآن : وَالشَّمْسِ وَضُحَاهَا
«وَالشَّمْسِ» جار ومجرور متعلقان بفعل قسم محذوف «وَضُحاها» معطوف على الشمس.
Kur'an-ı Kerim metninin Türkçe Transkripsiyonu - Turkish Transcription of the Holy Quran - النسخ التركي للقرآن الكريم Ve-şşemsi ve duhâhâ
Turkish translation of Diyanet Vakfı Meali - Diyanet Vakfı Meali الترجمة التركية 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10. Güneşe ve kuşluk vaktindeki aydınlığına, güneşi takip ettiğinde aya, onu açığa çıkarttığında gündüze, onu örttüğünde geceye, gökyüzüne ve onu bina edene, yere ve onu yapıp döşeyene, nefse ve ona birtakım kabiliyetler verip de iyilik ve kötülüklerini ilham edene yemin ederim ki, nefsini kötülüklerden arındıran kurtuluşa ermiş, onu kötülüklere gömen de ziyan etmiştir.
Turkish translation of Diyanet İşleri Meali (Eski) - Diyanet İşleri Meali (Eski) الترجمة التركية Güneşe ve onun ışığına,
Turkish translation of Diyanet İşleri Meali (Yeni) - Diyanet İşleri Meali (Yeni) الترجمة التركية Güneşe ve onun aydınlığına andolsun,
Kur'an-ı Kerim Tefsiri » (Kur'an Yolu) Meal ve Tefsir »
Şems Suresi
Hakkında
Mekke döneminde inmiştir. 15 âyettir. Sûre, adını birinci âyetteki “eş-Şems”kelimesinden almıştır. Şems, güneş demektir
Nuzül
Mushaftaki sıralamada doksan birinci, iniş sırasına göre yirmi altıncı sûredir. Kadir sûresinden sonra, Burûc sûresinden önce Mekke’de inmiştir.
Konusu
Sûrede bazı önemli kozmik varlıklara ve olaylara yemin edilerek insan tabiatına hem iyilik hem kötülük eğilimlerinin yerleştirildiği bildirilmiş; bu eğilimlerini doğru kullanmayanların akıbetine örnek olmak üzere Semûd kavminin helâk edilişi anlatılmıştır.
Fazileti
Şems Suresi 1. Ayet Tefsiri
Ayet
وَالشَّمْسِ وَضُحٰيهَاۙࣕ
﴿١﴾
Meal (Kur'an Yolu)
﴾1﴿
Yemin olsun, güneşe ve kuşluğuna;
Tefsir (Kur'an Yolu)
Önce bu tür doğal varlıklar ve olaylar üzerine yemin edilmesi hem evrenin genel düzenine, bunun insanlar için taşıdığı faydalara ve bu düzeni yaratıp yaşatan ilâhî kudretin büyüklüğüne hem de sonraki âyetlerde ele alınan konunun önemine dikkat çekmeyi amaçlar. “Kuşluğu” diye çevirdiğimiz duhâhâ tamlamasına “güneşin ışığı, aydınlığı, sabah vakti, gündüz” gibi mânalar da verilmiştir (Şevkânî, V, 524). Ayın yani ışığının güneşin ardından gelmesi, ışığını ondan almasını veya güneş batınca ardından ay ışığının doğuşunu yahut ayın ilk göründüğü hilâl durumunu ifade eder. 7. âyette insan varlığı (nefs) üzerine yemin edilmesi onun yaratılışının özündeki üstünlüğe işaret eder. “Nefse düzen verme”, ona maddî ve mânevî güçlerin yerleştirilmesi, her gücün yapacağı görevin tayin edilmesi ve bu güçleri kullanacak organların verilmesi şeklinde açıklanmıştır. 8. âyetteki fücûr her türlü kötülüğü, günah ve sapmayı; âyette fücûrun karşıtı olarak kullanılan takvâ ise burada doğruluk, iyilik ve hak yolda kararlılığı ifade eder. Aynı âyetteki elheme fiilinin masdarı olan ilham, bu bağlamda fücûr ve takvâ kelimeleriyle birlikte değerlendirildiğinde, “Allah Teâlâ’nın insanın fıtratına doğru ve yanlışı, iyilik ve kötülüğü, günah ve sevabı bilme, tanıma, ayırt etme, birini veya diğerini seçip yapma gücü ve özgürlüğü yerleştirmesi”; dolayısıyla “insanın her türlü deney ve öğrenimden önce, apriorik olarak bu yeteneklerle donanmış bulunması” şeklinde açıklanabilir. Böylece Kur’an’ın insan anlayışının bir özeti sayılabilecek olan 7-8. âyetler, insanın ahlâkî bakımdan çift kutuplu bir varlık olduğunu, iyilik veya kötülük yollarından dilediğini seçebilecek bir tabiatta yaratıldığını ve onun kurtuluş veya mahvoluşunun bu seçime bağlı bulunduğunu göstermektedir. 1-8. âyetlerde yer alan yemin ifadelerinden sonra 9-10. âyetlerde sûrenin asıl mesajı olan insanın sorumluluğuna dikkat çekilmiş; nefsini arındıranın kurtuluşa ereceği, onu kötülüklerin akışına bırakanın ise büyük kayıba uğrayacağı vurgulanmıştır.
Kur'an Yolu
Türkçe Meal ve
Tefsir
Şems Sûresi
Rahmân ve Rahîm
olan Allah´ın adıyla
Nüzûl
Mushaftaki sıralamada doksan birinci, iniş sırasına göre yirmi altıncı
sûredir. Kadir sûresinden sonra, Bürûc sûresinden önce Mekke’de inmiştir.
Adı/Ayet Sayısı
Sûre adını 1. âyette geçen “güneş” anlamındaki şems kelimesinden almıştır.
Ayet
Güneşe ve onun
aydınlığına andolsun, Onu izlediğinde Ay'a andolsun, Onu ortaya çıkardığında
gündüze andolsun, Onu bürüdüğünde geceye andolsun, Göğe ve onu bina edene
andolsun, Yere ve onu yayıp döşeyene andolsun, Nefse ve onu düzgün bir
biçimde şekillendirip ona kötülük duygusunu ve takvasını (kötülükten sakınma
yeteneğini) ilham edene andolsun ki, nefsini arındıran kurtuluşa ermiştir.
Nefse ve onu düzgün bir biçimde şekillendirip ona kötülük duygusunu ve
takvasını (kötülükten sakınma yeteneğini) ilham edene andolsun ki, nefsini
arındıran kurtuluşa ermiştir. Nefse ve onu düzgün bir biçimde şekillendirip
ona kötülük duygusunu ve takvasını (kötülükten sakınma yeteneğini) ilham
edene andolsun ki, nefsini arındıran kurtuluşa ermiştir. Onu kötülüklere
gömüp kirleten kimse de ziyana uğramıştır.
﴾1-10﴿
Tefsir
Bu tür doğal varlıklar ve olaylar üzerine yemin edilmesi hem evrenin genel
düzenine, bunun insanlar için taşıdığı faydalara ve
bu düzeni yaratıp yaşatan ilâhî kudretin büyüklüğüne hem de sonraki
âyetlerde ele alınan konunun önemine dikkat çekmeyi amaçlar. “Kuşluğu” diye
çevirdiğimiz duhâhâ tamlamasına “güneşin ışığı, aydınlığı, sabah vakti,
gündüz” gibi mânalar da verilmiştir (Şevkânî, V, 524). Ayın yani ışığının
güneşin ardından gelmesi, ışığını ondan almasını veya güneş batınca ardından
ayın doğmasını yahut ayın ilk göründüğü hilâl durumunu ifade eder. 7. âyette
insan (nefs) üzerine yemin edilmesi onun fıtrî üstünlüğüne işaret eder.
“Nefsin (insanın özü olarak) şekillendirilip düzenlenmesi”nden maksat ona
maddî ve mânevî güçlerin yerleştirilmesi, her gücün yapacağı görevin tayin
edilmesi ve nefse bu güçleri kullanacak organların verilmesidir.
âyetteki fücûr
her türlü kötülüğü, günah ve sapmayı; âyette fücûrun karşıtı olarak
kullanılan takvâ ise burada doğruluk, iyilik ve hak yolda kararlılığı ifade
eder. Aynı âyetteki elheme fiilinin masdarı olan ilham, bu bağlamda fücûr ve
takvâ kelimeleriyle birlikte değerlendirildiğinde, “Allah Teâlâ’nın insanın
fıtratına doğru ve yanlışı, iyilik ve kötülüğü, günah ve sevabı bilme,
tanıma, ayırt etme, birini veya diğerini seçip yapma gücü ve özgürlüğü
vermesi”; dolayısıyla “insanın her türlü deney ve öğrenimden önce, apriorik
olarak bu yeteneklerle donanmış bulunması” şeklinde açıklanabilir. Böylece
Kur’an’ın insan anlayışının bir özeti sayılabilecek olan 7-8. âyetler,
insanın ahlâkî bakımdan çift kutuplu bir varlık olduğunu, iyilik veya
kötülük yollarından dilediğini seçebilecek bir tabiatta yaratıldığını ve
onun kurtuluş veya mahvoluşunun bu seçime bağlı bulunduğunu göstermektedir.
Tefhimu’l-Kur’an [Kur’an’ın Anlamı ve Tefsiri] - Seyyid Ebu’l-A’la el-Mevdudi. TEFHİMÜ-L KUR'AN'DAN Şems Suresi 1 . Ayet ve Tefsiri
Güneşe ve onun parıltısına1 andolsun.
. Burada "duha" kelimesi kullanılmıştır. Kelime, aydınlık ve ısıya da delalet etmektedir. Arapça'da bunun genel anlamı, güneşin epeyce yükselmesini ifade eden kuşluk vaktidir. Ama güneş yükseldiği zaman sadece aydınlık değil ısı da verir. Onun için "duha" kelimesi güneş'e nispet edildiği zaman, "aydınlık" ve dolayısıyla gündüzün güneşli olması tam olarak ifade edilmiş olur.
(وَٱلشَّمۡسِ وَضُحَىٰهَا ١ )
[سُورَةُ الشَّمۡسِ: 1]
(وَالشَّمْسِ وَضُحَاهَا ١ )
Ash-Shams ( The Sun ): 1
Kur'an-ı Kerim'in İngilizcesi Cevriyazımı - English (Transliteration) of the Holy Quran - اللغة الإنجليزية (الترجمة الصوتية) للقرآن الكريم Washshamsi waduhaha
İngilizce Sahih Uluslararası Dil - English Sahih International Language - صحيح اللغة الإنجليزية العالمية By the sun and its brightness
İngilizce (Yousif Ali) - English (Yousif Ali) - اللغة الإنجليزية (يوسف علي) By the Sun and his (glorious) splendour;
İngilizce (Muhammad Marmaduke Pickthall) - English (Muhammad Marmaduke Pickthall) - اللغة الإنجليزية (محمد مرمدوق بيكثال) By the sun and his brightness,
English: Maududi; [Abul Ala Maududi]
English - Tafheem -Maududi : وَالشَّمْسِ وَضُحَاهَا
(91:1) By the sun and its heat and brightness, *1
*1) The word duha as used in the original applies both to the light of the sun and to its heat. Although in Arabic its well known meaning is the time between sunrise and meridian when the sun has risen high, at that height it does not only give light but heat too. Therefore, when the word duha is attributed to the sun, its full meaning can be expressed more appropriately by its radiant brightness than by its light, or by the time of the day that it indicates.
Kurdish: تهفسیری ئاسان; [Burhan Muhammad-Amin]
كوردى - برهان محمد أمين : سوێند به خۆر و تیشكی خۆراکه له سهرهتایی ڕۆژدا سهرههڵدهدا
Urdu: جالندہری; [Fateh Muhammad Jalandhry]
اردو - جالندربرى : سورج کی قسم اور اس کی روشنی کی
Persian: آیتی; [AbdolMohammad Ayati]
فارسى - آیتی : سوگند به آفتاب و روشنىاش به هنگام چاشت،
Uyghur: محمد صالح; [Muhammad Saleh]
Uyghur - محمد صالح : قۇياش ۋە ئۇنىڭ نۇرى بىلەن قەسەمكى،
French: Hamidullah; [Muhammad Hamidullah]
Français - Hamidullah : Par le soleil et par sa clarté
German: Bubenheim & Elyas; [A. S. F. Bubenheim and N. Elyas]
Deutsch - Bubenheim & Elyas : Bei der Sonne und ihrer Morgenhelle
Spanish: Cortes; [Julio Cortes ]
Spanish - Cortes : ¡Por el sol y su claridad
Portuguese: El-Hayek; [Samir El-Hayek ]
Português - El Hayek : Pelo sol e pelo seu esplendor matinal
Russian: Кулиев; [Elmir Kuliev]
Россию - Кулиев : Клянусь солнцем и его утренним сиянием
(Demi matahari dan cahayanya di pagi hari) yaitu sewaktu memancarkan sinarnya di pagi hari.